Learning World bu hafta internet ortamında ücretsiz olarak paylaşılan ve tüm insanların hızlı ve kolay bir şekilde yararlandığı kaynakların eğitim
sistemine olan katkısını konu alıyor. Öncelikle akademik kaynak ve
kitapların ücretsiz olarak öğrencilere dağıtıldığı bir sistem için
İngiltere ve Yunanistan’a gideceğiz. Ardından Wikipedia Eğitim Programı
ile internette bulunan Arapça makale sayısını artıran öğrencilerin
atölye çalışmasını incelemek için Kahire, Mısır’a gidiyoruz. Son olarak
da sinir hücrelerinin çevrim içi olarak boyutlandırıp bunu MIT Üniversitesi bilim adamlarına göndermeyi sağlayan oyun EyeWire için ABD’ye uzanacağız.
İngiltere: Ücretsiz Akademik Bilgi
Dünya’ya yön veren insanların hiç kitabı olmadı. Gelişmiş ülkelerde
bile bazı kitapların akademik çalışmaların fahiş fiyatları eğitimi
sekteye uğratıyor. Bu olumsuz durum dijital kitaplar sayesinde son
bulabilir. Bu sebeple 2008 yılında bazı akademisyenler tamamıyla
ücretsiz bir sistem geliştirdiler. Bu oluşumun adı: ‘Açık kitap’
Alessandra Tosi, Açık Kitap Projesi, Kurucu Üye: ‘Yaptığımız ilk şey
bir internet sitesi kurup bazı kitapları ücretsiz olarak herkesin
kullanımına açmaktı. Daha sonra çok önemli ve büyük akademisyenlere
durumu anlattık ve kitaplarının bu sitede ücretsiz yayınlanmasını ister
misiniz diye sorduk. Hepsi konuya çok ilgi gösterdi ve gün geçtikçe bu
ücretsiz kaynaklara yenisi eklendi. Üstlendiğimiz misyonlardan biri de
akademik bilgilerin kapalı kapılarını halka açmaktı. Yazması ve elde
etmesi çok uzun süren bu bilgileri yayarak, onları dünyadaki herkese
ücretsiz olarak sunuyoruz.’
Gelişime açık, düşük maliyetli ve yüksek kalite kitap ve çalışma
kaynakları oluşturmak bu işin ana fikrini oluşturuyor. Bu çalışma
özellikle de bu ücretsiz kitapların ulaşılabilen tek kaynak olduğu
gelişmekte olan ülkelerde ayrı bir önem arz ediyor.
Bir yayın evi akademik bir kitabı normalde en fazla 200 adet
satabilir. Ancak bu sistemle bir kitap bir ay içerisinde ortalama 400
defa indiriliyor. Sonuçlar öğretmen ve akademisyenleri memnun ediyor.
Peki bu sistem nasıl başarılı oluyor? Bu soruya cevap bulmak için
Yunanistan’ın Messlonghi şehrine gidiyoruz. Bu ülke Amerika ve
İngiltere’den sonra internet ortamında en fazla ücretsiz akademik kitap
paylaşımına sahip.
Ekonomik krizden sonra dijital kaynak paylaşımı Yunanlı öğrenciler için vazgeçilmez olmuş.
Prof. Dr. Argyros Protopapas, Atina Üniversitesi: ‘Kriz etkisini
göstermeye başladığı zaman öğrenciler için kitap satın almak çok zordu.
Ücretsiz kitaplar vardı ancak bu tarzda, özel diye tabir ettiğimiz
akademik kitaplara ulaşamıyorduk. Tarih ya da edebiyat kitabı değil,
romantizm ve Yunan kültürü kaynakları arıyorduk. Şu anda bu kitaplar
ücretsiz dağıtılıyor ve bununla gurur duyuyorum.’
Proje, bilgiye ulaşmadaki engelleri kaldırma konusunda çok başarılı
oldu.’ Açık Kitap Projesi’ tam 40 başlık alında kaynak sağlıyor. Bunlar
arasında, Hindistan ve Afrika’daki ülkeler dahil toplam 120 farklı
bölgede okutulan akademik kitaplar da bulunuyor.
Mısır: Wikipedia Atölyesi
Mısır’daki bazı üniversite öğrencileri Wikipedia Eğitim Programı’nda
çalışarak dünyanın en büyük ücretsiz ansiklopedisinin Arapça
versiyonuna katkıda bulunuyorlar.
Birçok kişi bir konuyu araştırmak için öncelikle internete girip
Wikipedia’yı kullanır. Bu platformdaki dört milyon makale yaklaşık 23
milyon kullanıcı ve gönüllü tarafından oluşturuldu. Buradaki bilgilerin
kalitesini artırmak için araştırma yapan birçok üniversite öğrencisi
bulunuyor. Tıpkı burada Kahire’deki Wikipedia Eğitim Programı
atölyesinde olduğu gibi…
Dr. Abeer Abdel Hafez’a göre bu program, öğrencilerin akademik çalışma yapma yöntemlerini geliştirmiş.
Doç. Dr. Abeer Abdel Hafez,Kahire Üniversitesi: ‘Programın asıl
amacı öğrencilerin kendilerini geliştirmelerini sağlamaktı. Gençlere
odaklanarak onların kendilerini geliştirmelerini sağlamak ve hayal
güçlerini özgürleştirmek istedim. Yazmak istedikleri konu hakkında
onları serbest bıraktım.’
Wikipedia Eğitim Programı 10- 12 hafta kadar sürüyor ve herkese,
özellikle de öğrencilere açık bir program. Öğrenciler Wikipedia’da olan
Arapça makale açığını kapatmaya çalışıyorlar. Bu çalışmalara bayanlar
daha çok ilgi gösteriyor. Çalışanların yüzde 90’ını kız öğrenciler
oluşturuyor. Ancak editörlerin yüzde 80’i erkek. Bu sebeple makale yazma
konusunda farklı bir yöntemleri var.
Makaleler sisteme yüklenmeden önce grup tarafından kontrol ediliyor.
Bazı konular birkaç dakika, bazıları ise aylar ve hatta yıllar süren
bir süreçten sonra siteye konuluyor.
ABD: EyeWire oyunu ile nöronları keşfedin
Atari oyunu oynamakla bilimsel araştırmalara katkıda
bulunabileceğinizi biliyor musunuz? Amerika’da bilgi kaynağını halkın
sağlaması, bilim adamlarının sinir hücrelerinin 3 boyutlu haritasını
çıkarmasına yardım ediyor.
Kasım ayında her geceyarısı Times Meydanı’ndaki tabelalar reklam
göstermeyi bırakıp beş dakika boyunca bilimle ilgili konuları ekranlara
yansıtıyor.
Bu, Eyewire oyununu seven genç film yapımcısı Noah Hutton’a ait bir
çalışma. Eyewire halk tarafından en çok sevilen bilimsel oyunlardan bir
tanesi…
İnternet bağlantısı olan herkes bu oyunu oynayabiliyor ve bilim adamlarına beyin haritası çıkarma konusunda yardımcı olabiliyor.
Bu meydanda gösterilen bazı kareler bu oyundan alınmış…
Noah Hutton, Görsel Tasarım Sanatçısı, Yönetmen: ‘Bilgilerinizi
günümüzde halkın kullanımına sunmak önemli ve Eyewire işte tam da bunu
uyguluyor. Size bir veri gönderiliyor ve biz de onu ilerletiyoruz.
Burada Times Meydanı’nda tam da bunu yapıyoruz. Laboratuvardan alınan
veriler olduğu gibi buradaki reklam panolarında sergileniyor. Ticari bir
amaç güdülmeden bu görseller halka sunuluyor.’
Eyewire Boston’daki MIT üniversitesi tarafından geliştirilmiş bir proje. Amy Robinson Eyewire laboratuvarının başkanlığını üstleniyor.
Amy ve Will, 145 ülkeden yaklaşık 160 bin oyuncu ile Eyewire’ı
oynuyor. Oyuncular projenin kalbini oluşturuyor. Bir oyuncunun bir beyin
hücresinin haritasını çıkarması 50 saat sürüyor ve insan beyninde tam
85 milyar adet beyin hücresi var. İşin bitmesi için zaman ve yoğun bir
çaba gerekiyor. Geriye ise milyarlarca küçük zerreleri birbirine
bağlamak kalıyor.
Eğer çevrim içi olarak 3 boyutlu bir oyun oynarsanız, binlerce insan bir
araya gelir ve verileri birleştirerek kısa sürede sonuca varırsınız.
Geriye sadece bazı bilgileri birleştirmek kalır.
Amy Robinson, EyeWire Oyunu, Yönetmen: ‘Büyük kitleleri bilimin
içerisine sokmak başlı başına bir devrim sayılır. Bilime katkı sağlaması
için bir doktora öğrencisine ihtiyacınız kalmaz. Sadece internet
bağlantısı, bilgisayar ve oyun oynama hevesi yeterli…’
Eğlenmek ana faktör. Daha çok oyuncunun olması gözümüzdeki bir
retinanın haritasını daha hızlı çizmemize yardım edebilir. EyeWire
isminin çıkış noktası da işte buradan geliyor. Bu sebeple oyun
geliştirilip bazı karakterler eklenerek daha çok kişinin katılması
sağlanacak.
Müzik ise bu oyunu 35 saat hiç durmadan oynayanları rahatlatmak için eklenecek.